Yên Tử – ngọn núi thiêng của đất Quảng Ninh, cái nôi Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử, nơi Phật Hoàng Trần Nhân Tông xuất gia tu hành, nay đang đứng trước một quyết định lịch sử. Tỉnh Quảng Ninh chính thức đề xuất miễn phí tham quan Khu di tích danh thắng quốc gia Yên Tử trong suốt ba năm, từ đầu 2026 đến hết 2028. Đây không chỉ là chính sách kinh tế mà còn là lời tri ân sâu sắc, khắc ghi công lao của nhân dân, tăng ni, phật tử và du khách thập phương. Họ đã miệt mài bảo vệ, trùng tu di tích, góp phần đưa Yên Tử vào danh sách Di sản văn hóa thế giới của UNESCO năm 2025. Hình ảnh dòng người hành hương không còn vướng bận vé vào cửa sẽ khiến non thiêng thêm phần gần gũi, thiêng liêng.
Từ ngày 1/1/2018, Yên Tử bắt đầu thu phí tham quan với mức 40.000 đồng người lớn và 20.000 đồng trẻ em mỗi lượt. Những năm đầu, nguồn thu dồi dào đạt 30-40 tỷ đồng/năm, giúp Ban Quản lý di tích bảo tồn, bảo vệ rừng và tổ chức lễ hội. Thế nhưng, đại dịch Covid-19 đã khiến mọi thứ đảo lộn. Doanh thu lao dốc thảm hại, không đủ chi thường xuyên cho lương phụ cấp, trùng tu di sản. Áp lực tài chính đè nặng, khiến lãnh đạo tỉnh trăn trở. Giờ đây, với đề xuất miễn phí, toàn bộ kinh phí sẽ được bù đắp từ phí tham quan Vịnh Hạ Long – di sản đang hồi sinh mạnh mẽ sau dịch, đạt đỉnh 1.286 tỷ đồng năm 2019 và tiếp tục tăng trưởng 2024-2025. Ban Quản lý đề nghị tăng tỷ lệ giữ lại từ 11% lên 28%, đảm bảo nguồn lực vững vàng cho Yên Tử.
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng ủng hộ, gửi văn bản đến Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh. Họ nhấn mạnh Yên Tử là chốn Tổ linh thiêng, đón hàng chục vạn lượt hành hương hàng năm. Các di tích chủ yếu được trùng tu nhờ công đức xã hội hóa từ phật tử, du khách. Miễn phí sẽ mở rộng cửa cho mọi người chiêm bái, lễ Phật, không phân biệt giàu nghèo. Hãy tưởng tượng Hội Yên Tử mùa Xuân, từ mùng 10 tháng Giêng âm lịch kéo dài ba tháng, dòng người cuồn cuộn leo bộ hay ngồi cáp treo lên đỉnh thiêng, lòng nhẹ tênh vì không lo vé cửa. Đó là cao trào cảm xúc, là nhịp điệu hành hương rộn ràng, khơi dậy niềm tin Phật pháp giữa đời thường bộn bề.
Đề xuất này còn là chiến lược quảng bá du lịch thông minh. Yên Tử nằm trên địa bàn Uông Bí và Đông Triều cũ, với quần thể chùa Hoa Yên, Thiền viện Trúc Lâm được UNESCO vinh danh. Miễn phí ba năm sẽ thu hút du khách quốc tế, biến non thiêng thành điểm đến tâm linh hàng đầu Đông Nam Á. Du lịch Quảng Ninh đang bứt phá, với 657.000 lượt khách chỉ trong Tết Dương lịch 2026. Kết hợp thể thao miền núi, lễ hội, Yên Tử sẽ tỏa sáng, góp phần vào mục tiêu du lịch tỉnh nhà. Đây là sự nhân văn sâu sắc, tri ân quá khứ, hướng tới tương lai, khiến lòng người Quảng Ninh dâng trào niềm tự hào dân tộc.
Quảng Ninh đang lấy ý kiến rộng rãi cho dự thảo Nghị quyết HĐND tỉnh, sửa đổi phí tham quan danh lam thắng cảnh. Nếu được thông qua, từ 2026, mọi người sẽ tự do khám phá hệ thống kiến trúc cổ từ triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Đó là lời mời gọi chân thành: Hãy về Yên Tử, không chỉ tham quan mà còn cảm nhận hồn cốt dân tộc. Non sông gấm vóc, di sản bất diệt, nay thêm phần gần gũi nhờ chính sách nhân văn. Yên Tử sẽ sống dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, trở thành biểu tượng của lòng biết ơn và khát vọng vươn xa.
