Ngày 22/1, một quả bom nổ chậm đã phát nổ trong làng công nghệ Việt Nam: Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thẳng tay ‘tuýt còi’ VNG – ông lớn sở hữu Zalo – với mức phạt khổng lồ 810 triệu đồng. Lý do? Zalo, ứng dụng nhắn tin thống trị thị trường với hàng triệu người dùng, đã lén lút thu thập thông tin cá nhân mà không cho người dùng quyền lựa chọn. Không phương thức để đồng ý hay từ chối chia sẻ dữ liệu, không cơ chế kiểm soát quảng cáo nhắm mục tiêu, thậm chí điều khoản giao dịch còn chứa những ‘bẫy’ bất hợp pháp. Cảm giác bị phản bội dâng trào trong cộng đồng người dùng, những ai từng tin tưởng Zalo như người bạn đồng hành hàng ngày.
Trở lại vài tuần trước, Zalo bất ngờ đẩy thông báo cập nhật điều khoản dịch vụ, ép người dùng phải chấp nhận nếu muốn tiếp tục sử dụng. Dữ liệu cá nhân từ số điện thoại, họ tên đến thông tin nhạy cảm như CCCD, mối quan hệ gia đình đều bị ‘đòi hỏi’ một cách trắng trợn. Phản ứng dữ dội từ dư luận bùng nổ: ‘Đây là xâm phạm quyền riêng tư trắng trợn!’, ‘Zalo đang biến chúng ta thành con mồi cho quảng cáo!’. Nhiều người dùng công khai tẩy chay, đe dọa xóa tài khoản, nhưng đa số vẫn ‘ngậm ngùi’ chấp thuận vì Zalo đã len lỏi vào mọi ngóc ngách công việc, cuộc sống. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia không ngồi yên, gửi giấy mời từ ngày 29/12/2025, kiểm tra gắt gao và kết luận VNG vi phạm tới 6 hành vi nghiêm trọng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Chi tiết các vi phạm khiến ai cũng phải rùng mình: Zalo không niêm yết quy trình xử lý khiếu nại tại trụ sở hay trên app, bỏ qua nhóm người dùng dễ bị tổn thương như người khuyết tật, người cao tuổi. Điều kiện giao dịch chung thiếu thời điểm áp dụng cụ thể, đầy rẫy điều khoản cấm đoán. Đây không chỉ là lỗi kỹ thuật, mà là sự thiếu tôn trọng cơ bản với hàng chục triệu người dùng Việt. VNG, ‘kỳ lân công nghệ’ được mệnh danh từ năm 2004 với game online và ZaloPay, giờ đây đối mặt cơn bão dư luận. Cùng ngày, TikTok cũng ‘ăn’ 880 triệu đồng vì lỗi tương tự, tổng cộng gần 1,7 tỷ đồng phạt – thông điệp mạnh mẽ từ cơ quan quản lý: Dữ liệu người dùng không phải món hàng miễn phí!
Trước sức ép, VNG nhanh chóng ‘cúi đầu’ nhận lỗi. Ngay sau quyết định xử phạt, doanh nghiệp thể hiện ‘tinh thần cầu thị’, phối hợp khẩn trương rà soát, cập nhật chính sách. Một số tồn tại đã khắc phục xong, phần còn lại đang được hoàn thiện gấp rút. Người dùng bắt đầu hy vọng: Liệu Zalo có thực sự thay đổi, mang lại quyền kiểm soát dữ liệu thực sự? Đây là bài học đắt giá cho các nền tảng số, nhắc nhở rằng sự phát triển phải đi đôi với trách nhiệm. Trong thời đại số, quyền riêng tư không còn là lựa chọn, mà là quyền cơ bản không thể xâm phạm.
Vụ việc VNG-Zalo không chỉ là con số 810 triệu, mà là hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn ngành công nghệ Việt. Người dùng giờ đây tỉnh táo hơn, đòi hỏi minh bạch và bảo vệ dữ liệu. Liệu các ‘ông lớn’ khác có học hỏi kịp? Câu chuyện chưa kết thúc, nhưng cao trào đã đẩy Zalo vào tâm bão, buộc phải lột xác để lấy lại lòng tin. Hy vọng từ nay, mỗi cú chạm vào Zalo sẽ an toàn hơn, riêng tư hơn cho mọi người.
