Sáng 16/1/2026, không khí tại TAND Khu vực 7 TP.HCM căng thẳng đến nghẹt thở. Xe chuyên dụng chở bị cáo Đinh Thị Lan, 49 tuổi, lăn bánh vào sân tòa đúng 8h30, lực lượng an ninh thắt chặt mọi ngả đường. Bà Lan, chủ kênh YouTube ‘Lan Đinh’, bước ra với vẻ bình tĩnh lạ lùng, nhưng ánh mắt lộ rõ sự bất an. Hội đồng xét xử (HĐXX) mở phiên sơ thẩm về tội ‘Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân’ theo khoản 1 Điều 331 Bộ luật Hình sự. Triệu tập với tư cách người có quyền lợi liên quan là vợ chồng bà Nguyễn Phương Hằng – ông Huỳnh Uy Dũng (Dũng ‘lò vôi’), Công ty Đại Nam và Quỹ Hằng Hữu. Thế nhưng, ghế dành cho họ trống không. Sự vắng mặt của ‘nữ hoàng livestream’ Phương Hằng khiến dư luận xôn xao, liệu có phải bà đang ở nước ngoài, hay một lý do sâu xa hơn?
Trong phòng xử chật kín phóng viên, thư ký tòa đọc to: ‘Bà Nguyễn Phương Hằng và ông Huỳnh Uy Dũng vắng mặt’. Đại diện Công ty Đại Nam và Quỹ Hằng Hữu gửi đơn xin xét xử vắng mặt. Chỉ có luật sư Hồ Nguyên Lễ ngồi đó, thay mặt bảo vệ quyền lợi cho vợ chồng bà Hằng. Ông Lễ bình tĩnh trình bày, yêu cầu HĐXX buộc bị cáo chấm dứt hành vi xúc phạm, gỡ bỏ toàn bộ clip trên mạng. Đặc biệt, ông truyền đạt lời bà Hằng: ‘Buông bỏ sân si’. Lời nhắn nhủ ấy như một cú đấm, vang vọng giữa không gian căng thẳng, khiến nhiều người lặng đi. Bà Lan, từ vị trí bị cáo, lập tức phản ứng dữ dội. Bà kêu oan, khai không đăng tải 6 video clip năm 2021, đổ lỗi mất điện thoại dẫn đến lộ thông tin. Bà gửi 36 đơn tố cáo, khiếu nại quyết định tố tụng, yêu cầu hoãn tòa để thuê luật sư. Giọng bà the thé: ‘Tôi là doanh nhân như bà Hằng!’ Tòa bác bỏ, khẳng định tống đạt hợp lệ, khiếu nại vô căn cứ. Không khí nóng ran, cao trào dâng trào khi VKS đề nghị 18-24 tháng tù.
Cáo trạng như lưỡi dao sắc lẹm phơi bày hành vi của Đinh Thị Lan. Năm 2021, bà tự quay 6 video trên kênh ‘Lan Đinh’ (youtube.com/@laning9888), phát tán nội dung sai sự thật, bịa đặt, xúc phạm danh dự, uy tín vợ chồng bà Phương Hằng. Những clip đăng ngày 5/7, 7/7, 11/7, 13/7, 22/8/2021 thu hút hàng ngàn lượt xem, bình luận. Nội dung đào bới bí mật đời tư, gia đình, vu khống nghiêm trọng, vi phạm Luật An ninh mạng 2018 và Nghị định 72/2013. Ban đầu bà Lan thừa nhận quay và đăng, sau chối bỏ quanh co. HĐXX căn cứ hồ sơ, giám định, bác bỏ lời khai ‘mất điện thoại’. Hành vi nguy hiểm cho xã hội, ảnh hưởng an ninh mạng, xâm phạm quyền cá nhân. Không thành khẩn, không ăn năn, chỉ ghi nhận phạm tội lần đầu, ít nghiêm trọng. Trưa cùng ngày, búa pháp gõ vang: 1 năm 9 tháng tù giam (21 tháng). Về dân sự, phía bà Hằng không yêu cầu bồi thường. Bản án như lời cảnh tỉnh đanh thép, răn đe những ai lạm dụng mạng xã hội.
Phiên tòa khép lại, nhưng dư âm vẫn cuồn cuộn. Sự vắng mặt của bà Phương Hằng không làm giảm sức nặng vụ án, mà còn khơi dậy những câu hỏi day dứt. Bà – biểu tượng của những buổi livestream ‘đánh hội đồng’ – giờ chọn im lặng? Hay đây là chiến lược tinh tế, để pháp luật lên tiếng thay? Đinh Thị Lan, từ doanh nhân tự xưng, nay thành bị cáo, đối mặt song sắt. Vụ việc không chỉ là chuyện cá nhân, mà là hồi chuông cảnh báo về ranh giới mong manh giữa tự do ngôn luận và xúc phạm danh dự. Không gian mạng Việt Nam ngày càng ‘nóng’, với hàng loạt vụ tương tự. Liệu bản án này có đủ sức răn đe, hay chỉ là giọt nước trong biển tranh cãi? Công chúng chờ đợi, cảm xúc dâng trào giữa công lý và nhân văn. Hành trình pháp lý của những nhân vật đình đám này vẫn còn dài, hứa hẹn thêm nhiều bất ngờ.
Trên hành lang tòa án, luật sư Hồ Nguyên Lễ rời đi với nụ cười kín đáo. Bà Lan được dẫn giải, ánh mắt vẫn đầy thách thức. Bà Phương Hằng, dù vắng mặt, danh tiếng vẫn là tâm điểm. Vụ án khép lại một chương, nhưng mở ra bao suy tư về trách nhiệm trên mạng xã hội. Đó là bài học đắt giá: lời nói qua màn hình có thể trả giá bằng tự do. Giữa bộn bề cuộc sống, mỗi chúng ta hãy suy ngẫm, trước khi nhấn nút ‘đăng tải’.
