Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn chồng chất khó khăn, Việt Nam bước vào năm 2025 với một cột mốc được đánh giá là mang tính bước ngoặt: quy mô GDP theo giá hiện hành ước đạt khoảng 514 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 476 tỷ USD của năm 2024 và vươn lên xếp khoảng thứ 32 trên thế giới. Thành quả này không chỉ phản ánh sức bật nội tại của nền kinh tế sau giai đoạn dài chống chịu với đại dịch và biến động địa chính trị, mà còn cho thấy dư địa phát triển mới được mở ra khi Việt Nam dần khẳng định vị thế trong nhóm các nền kinh tế quy mô trung bình, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cùng với bước nhảy về quy mô, tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 được ước tính khoảng 8,02%, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và nằm trong nhóm 10 quốc gia tăng trưởng cao nhất thế giới. Đáng chú ý, nhịp tăng trưởng duy trì xu hướng “quý sau cao hơn quý trước”, với quý IV ước tăng trên 8,4%, cho thấy đà phục hồi không chỉ ngắn hạn mà đang dần trở thành xu thế vững. Bình quân giai đoạn 2021 – 2025, tăng trưởng khoảng 6,3%/năm, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, qua đó củng cố nhận định rằng Việt Nam đã đi qua giai đoạn “hồi phục” và đang bước vào quỹ đạo “tăng tốc” phát triển mới.
Ở cấp độ đời sống người dân, con số được quan tâm nhất là GDP bình quân đầu người năm 2025 ước khoảng 5.026 USD, tăng thêm hơn 300 USD so với năm 2024 và gấp khoảng 1,4 lần so với năm 2020. Việc thu nhập bình quân đầu người vượt ngưỡng 5.000 USD không chỉ mang ý nghĩa thống kê; nó đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Việt Nam được xếp vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao sớm hơn mục tiêu đề ra. Đằng sau con số đó là chất lượng sống từng bước cải thiện, không gian chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư của người dân được mở rộng, đồng thời tạo tiền đề để tăng nguồn lực cho giáo dục, y tế, an sinh xã hội và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Động lực cho bức tranh tăng trưởng ấn tượng này đến từ nhiều trụ cột quan trọng. Khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo – “trái tim” của khu vực sản xuất – được dự báo tăng gần 10%, mức cao nhất trong giai đoạn 2019 – 2025, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kéo toàn nền kinh tế. Cùng với đó, dịch vụ phục hồi mạnh khi thương mại, du lịch, logistics, tài chính – ngân hàng, công nghệ thông tin… đều bật tăng, trong khi nông nghiệp vẫn đóng vai trò “bệ đỡ” ổn định, góp phần bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh thiên tai, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp. Ở cấp địa phương, có tới khoảng 20/34 tỉnh, thành đạt mức tăng trưởng GRDP từ 8% trở lên, một số địa phương công nghiệp, dịch vụ trọng điểm tăng hai con số, tạo nên “mạng lưới cực tăng trưởng” mới trên bản đồ kinh tế quốc gia.
Nhưng điều khiến các tổ chức quốc tế và giới quan sát đánh giá cao Việt Nam không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà còn là chất lượng và độ bền vững của đà tăng. Kinh tế vĩ mô được duy trì ổn định, lạm phát kiểm soát tốt, các cân đối lớn như ngân sách, nợ công, cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối được bảo đảm trong biên an toàn. Bội chi ngân sách được kiềm chế quanh ngưỡng cho phép, nợ công duy trì khá xa so với trần 60% GDP, tạo dư địa chính sách cho các cú sốc trong tương lai. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt trên 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế thương mại hàng đầu, trong khi vốn FDI giải ngân lên tới hơn 27 tỷ USD, là mức cao nhất kể từ năm 2021, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh tiếp tục được củng cố.
Đằng sau những con số là một câu chuyện dài về cải cách thể chế, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Hơn 3.300 km đường cao tốc và trên 1.700 km đường ven biển được hoàn thành, kết nối các trung tâm kinh tế, cảng biển, cửa khẩu, sân bay, tạo xung lực mới cho lưu thông hàng hóa và dịch chuyển lao động. Song song, các động lực tăng trưởng mới như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn dần được định hình, giúp kinh tế Việt Nam không chỉ “tăng nhanh” mà còn phải “tăng khôn”. Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và nhiều định chế tài chính quốc tế khác đều ghi nhận Việt Nam là “điểm sáng” về tăng trưởng và ổn định trong một thế giới nhiều bất định.
Tuy vậy, bước lên nấc thang mới với quy mô 514 tỷ USD và vị trí thứ 32 thế giới cũng đồng nghĩa với những áp lực lớn hơn. Nền kinh tế phải đối mặt với yêu cầu nâng chất lượng tăng trưởng, tránh rơi vào bẫy thu nhập trung bình, xử lý những tồn tại về năng suất lao động, hạ tầng mềm, thể chế, thị trường vốn, cũng như sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt trong chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc. Năm 2025 vì thế được xem là năm “bản lề của bản lề”: vừa khép lại một giai đoạn 5 năm với nhiều dấu mốc kỷ lục, vừa mở ra giai đoạn mới với kỳ vọng Việt Nam sẽ bước nhanh hơn, vững hơn trên con đường tiến tới một nền kinh tế có thu nhập trung bình cao vững chắc, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển trong những thập niên tới.
