Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, dù miền Bắc đang trải qua giai đoạn ấm dần lên sau một đợt rét sâu, không khí lạnh vẫn chưa “buông tha” khu vực này trong tháng 1. Các chuyên gia nhấn mạnh đây là tháng chính Đông, vì vậy hoàn toàn có khả năng xuất hiện thêm nhiều đợt không khí lạnh tăng cường, xen kẽ những ngày nắng hanh là những đợt rét đậm, rét hại ngắn nhưng cường độ có thể khá mạnh. Nhiệt độ ban ngày ở đồng bằng Bắc Bộ thời điểm tạm ấm có thể lên 24–26 độ C, song về đêm và sáng sớm, không khí lại chuyển rét buốt, đặc biệt ở vùng núi và trung du, nơi nhiệt độ nhiều nơi có thể xuống dưới 7 độ C, thậm chí vùng núi cao có thể chạm ngưỡng băng giá, sương muối.
Theo phân tích của cơ quan khí tượng, từ nay đến khoảng cuối tháng 1, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ duy trì kiểu thời tiết phổ biến: ngày nắng, trời hanh khô, đêm không mưa, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác. Tuy nhiên, xen giữa những ngày trời trong xanh là các đợt không khí lạnh tăng cường gây rét sâu. Khi mỗi đợt gió mùa tràn xuống, nhiệt độ ở vùng đồng bằng nhanh chóng giảm về ngưỡng 9–12 độ C, vùng núi 6–9 độ C, có nơi thấp hơn. Ở các khu vực núi cao trên 1.500 m, người dân được cảnh báo cần đặc biệt đề phòng hiện tượng băng giá, sương muối – những “kẻ thù thầm lặng” với sản xuất nông nghiệp, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền.
Không chỉ miền Bắc, Bắc Trung Bộ cũng nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp của các đợt không khí lạnh tháng 1. Từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế, mỗi khi không khí lạnh tăng cường, trời chuyển rét rõ rệt, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 11–14 độ C ở phía Bắc, 14–16 độ C ở phía Nam, ban ngày chỉ 21–24 độ C. Duyên hải Nam Trung Bộ, tuy ấm hơn, nhưng những đợt gió mùa đông bắc vẫn khiến nhiệt độ ban đêm giảm, phía Bắc khu vực có thời điểm rét, phía Nam trời lạnh về đêm và sáng sớm. Tây Nguyên và Nam Bộ dù được dự báo nắng nhiều vào ban ngày nhưng cũng ghi nhận những đợt lạnh hiếm gặp khi nhiệt độ đêm, sáng có thể hạ xuống ngưỡng 11–14 độ C ở cao nguyên và 16–20 độ C ở Nam Bộ, nhất là miền Đông, tạo nên một bức tranh thời tiết rét trải dài từ Bắc vào Nam trong các đợt cao điểm.
Các chuyên gia khí tượng cũng đưa ra dự báo xa hơn, cho rằng từ nay đến đầu tháng 2, không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm, song vẫn đủ khả năng gây ra một số đợt rét đậm, rét hại ngắn ngày ở khu vực Bắc Bộ, tập trung nhiều ở vùng núi và trung du. Điều này đồng nghĩa với việc miền Bắc khó thoát rét hẳn trong tháng 1, mà sẽ là nhịp điệu thời tiết “dao động”: vài ngày trời ấm, nắng vàng, sau đó lại là một đợt gió mùa tràn về, nhiệt độ tụt sâu, sương mù, sương muối và thậm chí băng giá quay trở lại trên các đỉnh núi cao. Chính sự biến thiên khá gắt này khiến cơ thể con người dễ mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng nếu không kịp thích nghi.
Trong bối cảnh được cảnh báo còn thêm các đợt không khí lạnh, ngành y tế và nông nghiệp khuyến nghị người dân miền Bắc cần chủ động hơn trong việc ứng phó. Ở đô thị, người dân nên theo sát các bản tin dự báo để điều chỉnh sinh hoạt, làm việc, đặc biệt bảo vệ nhóm dễ tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người lao động ngoài trời. Ở vùng núi và nông thôn, biện pháp chống rét cho gia súc, gia cầm, che phủ cho cây trồng, chuẩn bị thức ăn dự trữ trong những ngày rét đậm kéo dài là yếu tố then chốt để giảm thiểu thiệt hại. Tháng 1 được đánh giá là giai đoạn bản lề của mùa đông, thời tiết có thể tiếp tục khắc nghiệt trong từng đợt ngắn, vì vậy sự chủ động và thích ứng linh hoạt sẽ là “áo giáp” tốt nhất giúp miền Bắc đi qua những ngày rét đậm, rét hại còn ở phía trước.
